Rynek

Warto wiedzieć – jabłka przemysłowe

W naszym kraju, w ostatnich dwóch latach na różne przetwory przerabiano 2,2–2,3 mln ton jabłek, w tym 1,9–2,0 mln ton na sok zagęszczony. Stanowiło to 55–58% zbiorów jabłek. Tylko w Chinach przerabia się więcej jabłek, tj. 5,0–5,5 mln ton.

Dużo jest dyskusji na temat niskich cen skupu jabłek wykorzystanych do produkcji soku zagęszczonego.W oparciu o materiał liczbowy uzyskany z Zakładu Ekonomiki Ogrodnictwa IERiGZ wybrałem ceny skupu jabłek i ceny zbytu soku zagęszczonego w latach 2015 i 2016.

Średnie ceny skupu jabłek do produkcji soku zagęszczonego, loco zakład, w gr/kg

Miesiące

I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

Średnio rocznie

2015

25

25

34

38

39

-

33

35

50

51

44

43

38

2016

30

30

27

24

24

23

33

25

26

25

33

33

28

Duże  były rozpiętości cen w poszczególnych miesiącach w roku 2015 – wysokie w ostatnich czterech miesiącach, kiedy jest największa podaż jabłek. Inaczej było w następnym roku. Niższe były ceny, średnio rocznie o 10 gr/kg

Średnie ceny zbytu jabłkowego soku zagęszczonego w euro/kg

Miesiące

I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

Średnio rocznie

2015

0,82

0,81

0,84

0,85

0,85

0,83

0,88

0,97

1,08

1,07

1,12

0,1

0,92

2016

1,19

1,15

1,15

1,16

1,15

1,12

1,07

1,08

1,07

0,93

0,98

1,01

1,08

Odwrotnie było w cenach zbytu, wyższe były w 2016 roku, z mniejszymi różnicami w ciągu tego roku. W porównaniu z rokiem 2015 średnio roczna cena była wyższa o 0,16 euro/kg. 

W średnich cenach istnieją rozpiętości, które mają decydujący wpływ na ostateczny wynik. Dotyczy to także wyżej prezentowanych cen. Różny jest poziom rozpiętości cen. Np w 2016 r. rozpiętość cen skupu jabłek w poszczególnych województwach wynosiła 0,20–0,37 zł/kg. Średnia 0,28 zł/kg. Średnie ceny obrazują ogólną sytuację i trendy, w tym wypadku w cenach. 

Różne są jabłka przerabiane na sok zagęszczony, gdyż pochodzą z różnych źródeł – z sadów przydomowych, z odsortu jabłek deserowych i z sadów towarowych. Najwięcej – z sadów ze starymi drzewami mało atrakcyjnych odmian i niedostatecznie pielęgnowanych. Są to sady o małej powierzchni, z których wpływy są dodatkowym źródłem dochodu w gospodarstwie. Większość prac wykonują członkowie rodziny. Można je określić jako typowe sady przemysłowe. W takich sadach koszty produkcji wynoszą co najmniej 0,40 zł/kg. Są sady, w których produkuje się jabłka deserowe niższej jakości i odmian z niską wartością handlową. Lecz jabłka z tych sadów nie znajdują zbytu jako deserowe w kraju i zagranica, a tylko w naszym przetwórstwie owocowym. W tych sadach koszty produkcji są wyższe o około 0,20 zł/kg od kosztów w sadach przemysłowych.

W oparciu o średnie ceny skupu jabłek i uzyskanych informacji od kilku przetwórców spróbowałem obliczyć średnie koszty produkcji soku zagęszczonego. Przyjąłem następujące wartości: 6,5 kg jabłek x 0,32 zł/kg, plus koszty wytworzenia 1,30 zł/kg = 3,38 zł/kg (przy kursie 4,20 zł/euro, koszt 0,80  euro/kg ). Przy cenie skupu jabłek 0,25 zł/kg, średni koszt produkcji soku zagęszczonego wynosi około 3,0 zł/kg (0,70 euro/kg), a przy cenie skupu 0,40 zł/kg, około 4,0 zł/kg (0,93 euro/kg). 

W tym dwuletnim okresie we wszystkich miesiącach zanotowano nadwyżkę finansową (różnica między ceną zbytu i kosztami produkcji) w produkcji soku zagęszczonego. Duże były różnice w poszczególnych miesiącach. Przy cenie skupu jabłek 0,32 zł/kg od 0,01 do 0,39 euro/kg. Są to średnie wartości. Inne mogą być wyniki w miesiącach czy  w przetwórniach. Inaczej było w produkcji jabłek. Tylko w roku 2015, w trzech ostatnich miesiącach, za część jabłek ceny skupu pokryły koszty ich produkcji.

To są fakty, o których warto wiedzieć.

Szczegółowy komentarz o cenach i kosztach w następnym felietonie (czytaj tutaj).

Prof.dr hab. Eberhard Makosz

Zdjęcie: A. Jóźwicka

Zobacz także

Zobacz wszystkie

POZOSTAŁE TYTUŁY WYDAWNICTWA

Hortpress Sp. z o. o. | Realizacja Azure